بررسی عملکرد و ساختار برنامه احیای دریاچه ارومیه

این مقاله با مرور وضعیت دریاچه ارومیه از سال ۱۳۷۴ تا مردادماه ۱۴۰۰، روند پیدایش برنامه احیای دریاچه ارومیه و عملکرد آن را بررسی می‌کند.

در این گزارش آمده که با وجود بارش‌های فراوان در فاصله سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۳، روند کاهش تراز دریاچه ارومیه ادامه داشته و نشان می‌دهد که شرایط آب‌وهوایی به تنهایی عامل بروز بحران در این دریاچه نبوده است. این گزارش همچنین می‌گوید که افزایش سطح زیر کشت و افزایش مصرف آب برای کشاورزی نه‌تنها موجب بروز بحران در دریاچه ارومیه شده که وضعیت معیشت ساکنان حاشیه دریاچه را نامناسب‌تر کرده است.

براساس این پژوهش، بودجه برنامه احیای دریاچه ارومیه که بزرگترین پروژه زیست‌محیطی کشور خوانده می‌شود، سه برابر کل بودجه مصوب سازمان محیط زیست در سال ۱۴۰۰ بوده است.

مرکز پژوهش‌های مجلس اما در این مقاله می‌گوید که این پروژه عظیم نتوانسته به اهداف خود دست یابد و شرایط دریاچه تنها به صورت موقت تثبیت شده است

براساس این گزارش، اعتبارات دریافتی برنامه احیای دریاچه ارومیه از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۹ و با در نظر گرفتن نرخ تورم این سال، بیش از یازده هزار میلیارد تومان بوده است. این اعتبارات به وزارت نیرو، استانداری‌ها، دانشگاه صنعتی شریف، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت مسکن، راه و شهرسازی تعلق گرفته است.

مرکز پژوهش‌‌های مجلس همچنین خواستار ارزیابی نحوه تخصیص منابع و هزینه‌کرد اعتبارات شده است. برای نمونه، طرح حفاظت از احیای تالاب‌های کشور،‌ افزون بر بودجه‌‌های سنواتی و اعتبارات بین‌المللی سالانه، ۴۰ میلیارد تومان از اعتبارات برنامه احیای دریاچه ارومیه را دریافت کرده است که نحوه مدیریت و هزینه‌کرد هیچ‌کدام از اعتبارات مشخص نیست.